Kısa Kısa

Misyonerler ve Ermeniler

1831
Türkiye’de ilk resmî Protestan misyoner merkezi,Amerikalı misyoner William Godell tarafından İstanbul’da kuruldu.Godell’in ilk yaptığı işlerden biri İncil’in Ermeni harfleriyle Türkçe olarak basılmasını sağlamak ve Ermeniler arasında çalışmaları yoğunlaştırmak oldu.Türkiye Ermenileri,evlerinde de kiliselerinde de Türkçe konuşuyorlar,fakat Arap harflerini okumakta zorlanıyorlar diye, Ermenilere dönük İncil kitapları,Ermeni harfleriyle Türkçe olarak basıldı.Osmanlı ülkesinde unutulmaya yüz tutmuş Ermeniceyi dirilten,Ermenilere […]

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok

Ermeni Simsarlar Palazlandı

1820-1839
Amerikan misyonerleri,1820’den 1839’a kadar İstanbul,İzmir,Adapazarı,Bursa,Trabzon,Erzurum,Yozgat,Rumeli’de Samakov ve Beyrut gibi yörelerde faaliyetlerini geliştirdiler.
*
 Mayıs 1830
Osmanlı İmparatorluğu ile ABD arasında Ticaret ve Seyrisefâin Antlaşması imzâlandı.Antlaşma ile ABD’ye ‘’en çok kayırılan ülke’’(en ziyâde müsâadeye mazhar devlet) statüsü tanındı.Yani Amerikalılara kapitülasyonlardan âzamî ölçüde yararlanma hakkı tanındı.Aynı zamanda Amerikan tüccarına Türkiye’de imtiyazlı ‘’simsarlar’’(brokers) kullanma hakkı da bahşedildi.Bu haktan en fazla […]

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok

”Günah İmparatorluğunu Yıkmak”

–14 Ocak 1820–
Amerikan misyoner örgütü American Board tarafından Türkiye’ye gönderilen Levi Parsons ve Pliny Fisk adlarındaki ilk Protestan misyonerler İzmir’e (1819)çıktı.Parsons,İzmir’e çıktıktan az sonra,’’Tanrının yardımıyla,bu kudretli günah imparatorluğunu tamamen yıkacak bir sistem kurmaya’’ and içtiğini yazdı.(…to see a system in operation which,with the divine blessing,shall completely demolish this mighty empire of sin.)Parsons,düşündüklerini yapmaya vakit […]

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok

Ermeni,Rus’un Köpeği

21 Kasım 1774

Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Küçük Kaynarca Antlaşması imzalandı.Bu antlaşmayla Osmanlı Devleti,Osmanlı Hıristiyanlarının dinlerini ve kiliselerini koruyacağını Rusya’ya taahhüt etti.Antlaşmanın yedinci maddesi Rusya’yı,Türkiye’deki Hıristiyanların koruyucusu durumuna getirdi.Rusya ayrıca,Beyoğlu’nda bir Ortodoks kilisesi yapma,eski bir kiliseyi onarma ve bunları kullanma hakkı da elde etti.Rus Çarlığı,Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışmağa başladı.Bâzı Hıristiyan gruplar ve bu […]

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok

”Amerikan Sıtması”

Yıl:1840
Harput’un beş köyünde Amerikan ve Fransız okulları açıldı.Bunlar,Hüseynik,Sürsürü,Hulvenik,Bizişah,Kurulu köyleriydi.
Misyonerler,Türkiye’den ABD’ye Ermeni öğrenciler göndermeye başladılar. İlk  gönderilenler papaz olarak yetiştirilmek üzere Amerikan teoloji okullarına ve yüksekokullara yerleştirildi.Daha sonra lâik eğitim için de Ermeni gençleri Amerika’ya gönderi,ldi.Bu gençlerin bir bölümü öğrenimlerini tamamlayıp Türkiye’ye döndü,bir kısmı göçmen olarak Amerika’da kaldı,ABD vatandaşlığına geçti.Bunlar,ABD’de Ermeni göçmenlerinin önderleri oldu,Ermeni kolonisinin […]

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok

Antep’de Misyoner Okulu

Yıl:1848
Osmanlı Hükûmeti,Türkiye’deki Protestanları ayrı bir cemaat olarak resmen tanıdı.Amerikan Protestan misyonerleri en çok Ermeniler arasında başarılı olmuş,birçok Ermeniyi Protestan mezhebine çekmişlerdi.Öteki Osmanlı Hıristiyanları,Mûsevîler ve Müslümanlar ise din ve mezhep değiştirmeye,Protestan olmaya yanaşmamışlardı.Protestanlığa geçenler hemen hemen Ermenilerdi.

Yüzyılın sonunda Türkiye’deki Protestan Ermenilerin sayısı 60.000’e ulaşmıştır.Bu çiçeği burnunda Protestan cemaati üzerine,yalnız misyonerler değil,fakat aynı zamanda İngiltere ve […]

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok

Sivas’da Misyoner Merkezi

22 Nisan 1850
İngiltere Büyükelçiliği,Osmanlı Hâriciye Nezâreti’ne bir nota vererek Osmanlı Protestan teb’aya imtiyaz tanıdığına dâir bir ferman verilmesini istedi.
YIL:1851
*Sivas’da Amerikan misyoner merkezi açıldı.
*Boston’daki Amerikan misyoner örgütü,dikkatini Doğu Anadolu’ya çevirerek râhip George W.Dunmore’u eşiyle birlikte inceleme yapıp rapor vermek üzere bu bölgeye gönderdi.

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok

Papazlar Harput Ovası’nda

Yıl:1852
Merzifon’da,Adana’da-Ceyhan’da Amerikan misyoner merkezleri açıldı.
Yıl:1853
Diyarbakır’da Amerikan misyoner merkezi açıldı.
Yıl:1854
Talas ve Maraş’da Amerikan misyoner merkezi açıldı.
Yıl:1855
*Harput’da Amerikan misyoner merkezi açıldı.
*Misyoner râhip George W.Dunmore,1851 – 1855 yıllarında Diyarbakır’da görev yaptıktan sonra Harput’a geçti ve ‘’Harput ovası,Türkiye’de gördüğüm en zengin ve misyoner çalışmaları için en elverişli ve umut vaad eden ovadır’’  diye rapor verdi ve burada ilk […]

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok

Ermeniler Kimin Teb’ası?

1853 – 1856
Kırım Savaşı: Rusya,Osmanlı Hıristiyanları ve özellikle Hıristiyanların Kudüs’deki kutsal yerleri (Makamat-ı Mukaddese) yüzünden Osmanlı Devleti’ne savaş açtı.Bu savaşta Fransa,İngiltere ve Sardinya,Osmanlı Devleti’nin yanında yer aldılar ve Avusturya,Prusya ile birlikte barış görüşmelerine katıldılar.Türkiye Ermenileri’nden bâzıları da bu savaşta Ruslar’a yardım ettiler.
28 Şubat 1856
Rusya ile yapılacak barış antlaşması öncesinde Islahat Fermanı yayınlandı.Sultan Abdülmecid;Müslüman,Hıristiyan ve […]

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok

Misyonerler ve Kolej Furyası

YIL:1859
*Islahat Fermânı’nın ardından Amerikan misyonerleri,Ermeniler arasında eğitim seferberliği başlattılar ve fermanın yayınlanmasından üç yıl sonra(1859’da) Harput’ta Amerikan misyoner koleji açıldı.’’Fırat(Yeprad) Koleji’’ adını taşıyan bu kolej 1880’de genişletilerek laik eğitime de ağırlık vermeye başladı.O târihte Harput Ovası’nda Amerikan misyonerlerinin 62 küçük merkezi(istasyon) ve 21 kilisesi vardı.Harput’taki ‘’Fırat Koleji’’ gibi,Merzifon’da ‘’Anadolu koleji’’,Antep’te ‘’Merkezî Türkiye Koleji’’,Üsküdar’da ‘’Amerikan […]

Yazan |Ocak 22nd, 2016|Kısa Kısa|Yorum yok