1820-1839

Amerikan misyonerleri,1820’den 1839’a kadar İstanbul,İzmir,Adapazarı,Bursa,Trabzon,Erzurum,Yozgat,Rumeli’de Samakov ve Beyrut gibi yörelerde faaliyetlerini geliştirdiler.

*

 Mayıs 1830

Osmanlı İmparatorluğu ile ABD arasında Ticaret ve Seyrisefâin Antlaşması imzâlandı.Antlaşma ile ABD’ye ‘’en çok kayırılan ülke’’(en ziyâde müsâadeye mazhar devlet) statüsü tanındı.Yani Amerikalılara kapitülasyonlardan âzamî ölçüde yararlanma hakkı tanındı.Aynı zamanda Amerikan tüccarına Türkiye’de imtiyazlı ‘’simsarlar’’(brokers) kullanma hakkı da bahşedildi.Bu haktan en fazla yararlananlar Rumlar ve Ermeniler oldu.Rumlar,kıyı bölgelerinde,Ermeniler ise içerilerde etkili oldular.Meselâ İzmir Limanı’na boşaltılan Amerikan malını Harput’a ulaştıran upuzun zincir Ermenilerin tekeline geçti.Ve Ermeni simsarlar Amerikalı tüccarların kanatları altında palazlandılar ve kendilerini ‘’Doğulu Yankeeler’’ olarak görmeğe başladılar.Bu yeni yetme Osmanlı Ermeni tüccarlarının bir ayağı artık Atlantik ötesindeydi.